Witamina D – historia
Co to jest witamina D? Co zawiera witamina D? Jeśli zadajecie sobie takie pytania to w poniższym artykule postaramy się rozwiać wszelkie wątpliwości. Jednak zaczynając od początku, można powiedzieć, że pierwsze wzmianki na temat witaminy D sięgają już XVII wieku. Wtedy to w Wielkiej Brytanii pojawiły się pierwsze naukowe opracowania dotyczące witaminy D, do powstania których w 1945 przyczynił się dr Daniel Whistler, a 5 lat później prof. Francis Glisson. Z biegiem czasu odkryto jak istotny jest ten związek dla naszego organizmu1. Witamina D wspiera utrzymanie prawidłowego stanu kości i zębów, pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu wapnia we krwi, a nawet wspiera układ odpornościowy. A to tylko niektóre z funkcji jakie pełni ,,witamina słońca”.
Witamina D3 – wzór
Skąd witamina D? Tak naprawdę nazwa ,,witamina D” obejmuje grupę rozpuszczalnych w tłuszczach steroidowych związków chemicznych, co oznacza, że mówiąc o witaminie D mamy na myśli kilka różnych cząsteczek. Jednak dwie główne postacie to witamina D3 (cholekalcyferol) oraz witamina D2 (ergokalcyferol)2. Cząsteczki te różnią się od siebie tylko budową łańcucha bocznego3. Witamina D i jej metabolity należą do grupy związków chemicznych o ogólnym wzorze C28H43OH. Co ciekawe, głównym krążącym we krwi metabolitem witaminy D3 jest 25-hydroksywitamina D3, 25(OH), znany także jako kalcyfediol. Powstaje on podczas pierwszego etapu aktywacji metabolicznej witaminy D3, którym jest hydroksylacja w wątrobie. Oznaczanie stężenia tego związku pozwala nam ocenić zawartość witaminy D w naszym organizmie1.
Kto odkrył witaminę D?
Już na początku artykułu została wspomniana krótka historia odkrycia witaminy D. Natomiast oficjalne odkrycie witaminy D przypisuje się amerykańskiemu biochemikowi. To właśnie Elmer V. McCollum po serii badań w 1921 r. nazwał nową substancję ,,witaminą D”. Litera ,,D” wynikała z faktu, że była to czwarta w kolejności nazwana witamina1. Chemiczną strukturę witaminy D określono niedługo później w laboratorium Uniwersytetu w Göttingen (Niemcy), kierowanym przez prof. Adolfa Windausa. Badania te zaowocowały Nagrodą Nobla w 1928 r. Jednak dopiero w roku 1931 zespół naukowców z Anglii wyizolował ergokalcyferol, czyli witaminę D2, a 5 lat później wyodrębniona została witamina D3, czyli cholekalcyferol, z udziałem zespołu kierowanego przez A. Windausa. Dziś już wiemy jak duże znaczenie ma ona dla naszego organizmu, dlatego warto pamiętać o regularnym przebywaniu na słońcu, a gdy go zabraknie to warto dostarczać witaminę D wraz z pokarmem1,2.
A/06/2023/3
[1] Sajkowska J. i Paradowska K., ,,Wielokierunkowe działanie witaminy D”, Biul. Wydz. Farm. WUM, 2014, 1, 1-6.
[2] Sajkowska-Kozielewicz J i Paradowska K., ,,Witamina D – składnik o wielostronnym działaniu”, Herbalism, 2016, 1(2).
[3] Wicha J., ,,Droga pod słońce. Wczesna historia witaminy D”, Wiadomości chemiczne, 2012, 66, 7-8.
