Witamina D jest jednym z najważniejszych związków endogennych syntezowanych w organizmie człowieka. Ma korzystny wpływ nie tylko na układ odpornościowy, ale i na utrzymanie zdrowych kości i zębów oraz prawidłowe wchłanianie wapnia i fosforu. W dzisiejszym artykule odpowiemy na pytanie, gdzie znajdziemy witaminę D w jedzeniu.
Gdzie znajdziemy witaminę D?
Jednym z czynników, który bierze udział w syntezie witaminy D3 jest promieniowanie słoneczne. To dzięki niemu możliwe jest wytworzenie endogennej witaminy w skórze. W Polsce efektywne wytwarzanie związku jest możliwe w miesiącach letnich (od maja do września) pomiędzy 10:00 a 15:00. Ekspozycja powinna trwać przynajmniej 15 min, przy założeniu, że odsłonięte pozostaje co najmniej 18% powierzchni ciała. Szereg czynników, np. kremy z filtrem i zanieczyszczenia powietrza znacząco wydłużają czas ekspozycji niezbędny do wytworzenia witaminy.1
W tej sytuacji, oprócz suplementów diety, z pomocą przychodzą produkty bogate w witaminę D. Związek występuje w dwóch formach: pochodzenia zwierzęcego oraz pochodzenia roślinnego i z grzybów. Znajdziemy go przede wszystkim w rybach: węgorzu, łososiu oraz śledziach. W mniejszej ilości występuje także w: żółtkach jaj, serze żółtym oraz mleku. Warto wspomóc swój organizm o dodatkowe źródła witaminy D, które znajdziemy w suplementach diety (np. produktach z oferty Apteo) i zadbać o częste przebywanie na słońcu.2
Składniki roślinne z witaminą D
Odpowiedzmy teraz na pytanie o składniki roślinne: które z nich zawierają witaminę D3? Niestety produkty pochodzenia roślinnego nie stanowią głównego źródła związku. Witamina D, jako związek steroidowy, jest rozpuszczalna w tłuszczach. Występuje najczęściej we wspomnianych powyżej tłustych rybach i tranie. Składniki pochodzenia roślinnego mogą pokrywać zaledwie ułamek dziennego zapotrzebowania. Grzyby jadalne poddane działaniu światła przekształcają znajdujący się w nich ergosterol w ergokalcyferol – witaminę D2. Ta postać witaminy D jest dobrze wchłaniana w przewodzie pokarmowym, z podobną wydajnością jak witamina D3.4
W okresie jesienno-zimowym, można wspomóc się dodatkową suplementacją. Przyjmowana porcja powinna zostać dopasowana do wieku, masy ciała oraz prowadzonego stylu życia, najlepiej w porozumieniu z lekarzem.
Produkty spożywcze z witaminą D zaspokajają jedynie część dziennego zapotrzebowania człowieka. Z tego powodu, szczególnie w okresie jesienno-zimowym, można wspomóc się dodatkową suplementacją. Przyjmowana porcja powinna zostać dopasowana do wieku, masy ciała oraz prowadzonego stylu życia, najlepiej w porozumieniu z lekarzem.
[1] Zasady suplementacji i leczenia witaminą D – nowelizacja 2018 r, http://mavipuro.pl/jourarch/PN2018001.pdf (dostęp: 20.10.2022), s. 7.
[2] Zasady suplementacji i leczenia witaminą D – nowelizacja 2018 r, http://mavipuro.pl/jourarch/PN2018001.pdf (dostęp: 20.10.2022), s. 8.
[3] Krzysztof Sawicki, Waldemar Skawiński, Witamina D3 – fundamentalny komponent zdrowia człowieka oraz potencjalny suplement w zapobieganiu i terapii COVID-19, https://www.monz.pl/pdf-140406-68703?filename=Vitamin%20D3%20_%20a.pdf (dostęp 20.10.2022), s. 230.
[4] Zdzisław Kochan, Katarzyna Jędrzejewska, Joanna Karbowska, Witamina D w grzybach jadalnych – biosynteza, zawartość, biodostępność i znaczenie w żywieniu, https://phmd.pl/api/files/view/1136671.pdf (dostęp 20.10.2022), s. 662.
Pragniemy nadmienić, że w trosce o najwyższe dobro Konsumenta i poprawność docierających do Niego informacji, w powyższym materiale zostały użyte fragmenty wskazanych publikacji, które odnoszą się wyłącznie do kwestii suplementacji oraz prawidłowego żywienia.
