Witaminy adek
Witaminy to małe cząsteczki organiczne, które często nie są syntetyzowane endogennie w naszym organizmie lub mogą być syntetyzowane w niewystarczających ilościach, co podkreśla ich znaczenie w naszej diecie. Wśród witamin wyróżniamy podstawowy podział na te rozpuszczalne w wodzie i te rozpuszczalne w tłuszczach. Do tych rozpuszczalnych w tłuszczach zaliczamy witaminy: A, D, E i K.1
Witaminy adek – działanie
Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach to cząsteczki polarne, hydrofobowe będące pochodnymi izoprenu. Mogą one być magazynowane w organizmie, zatem nie muszą być dostarczane w diecie codziennie. Co więcej, ich dostępność zależy od prawidłowego wchłaniania tłuszczów w organizmie. Pełnią one wiele istotnych funkcji, o których warto się dowiedzieć.2
Witaminy adek – na co?
Każda z witamin pełni określone funkcje, np. witamina A pomaga w utrzymaniu prawidłowego widzenia, a z kolei witamina K przyczynia się do prawidłowego krzepnięcia krwi.* Zatem warto dbać o dietę bogatą we wszystkie składniki. Jeśli chodzi o produkty bogate w witaminę A możemy wymienić: tłuste ryby, wątrobę, mleko i produkty mleczne oraz jaja.3 Witaminę K znajdziemy w roślinach liściastych, kiszonych produktach, serach, twarogach,4 a bogatym źródłem witaminy E są naturalne tłuszcze roślinne, ale również świeże ryby i jaja.5 Jaja kurze to również źródło witaminy D, którą można znaleźć także w takich produktach jak wątroba czy tłuste ryby (makrela, łosoś, sardynki).6
Odpowiednia dieta stanowi podstawowe źródło witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, ale można również dodatkowo wspomóc swój organizm przyjmując suplementy diety. Na rynku dostępne są zarówno witaminy adek dla dorosłych, jak i witaminy adek dla dzieci.
Witaminy adek – właściwości
Tak jak wcześniej wspomniano, każda z witamin ma określone właściwości. Witamina D pomaga w prawidłowym utrzymaniu kości i zębów, ale również wspomaga prawidłowe wykorzystanie wapnia i fosforu w organizmie. Dodatkowo wpływa korzystnie na funkcjonowanie układu odpornościowego, podobnie jak witamina A. Do funkcji witaminy A można również zaliczyć pomoc w zachowaniu zdrowej skóry. Natomiast witamina K, podobnie jak witamina D, wpływa korzystnie na utrzymanie zdrowych kości. Na koniec witamina E, która przyczynia się do ochrony komórek przed uszkodzeniem oksydacyjnym.*
Patrząc na ilość pełnionych funkcji można pokusić się o stwierdzenie, że witaminy te są istotnym składnikiem w naszej diecie i warto zadbać o dostarczanie ich wraz ze spożywanym pokarmem.
*Wymienione oświadczenia zdrowotne odnoszą się do konkretnych porcji witamin zgodnie z rozporządzeniem Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA)
A/09/2023/10
[1] Youness R.A. i in., ,,Fat-soluble vitamins: updated review of their role and orchestration in human nutrition throughout life cycle with sex differences”, Nutrion & Metabolism, 19, 60 (2022).
[2] https://www.umw.edu.pl/sites/default/files/2023-02/Witaminy.pdf (dostęp: 06.09.2023)
[3] Zaborska A. i in., ,,Witamina A – funkcje i znaczenie dla człowieka”, Przemysł Spożywczy, 69, 7, 36-38 (2015).
[4] Dubiel-Braszczok B. i in., ,,Witamina K – kontrowersje”, Forum Reumatol., 4, 3, 152-157 (2018).
[5] Zaborska A. i in., ,,Witamina E właściwości i znaczenie dla człowieka”, Przemysł Spożywczy, 69, 12 (2015).
[6] Dittfeld A. i in., ,,Wielokierunkowe działanie witaminy D”, Ann. Acad. Med. Siles., 68, 1, 47-52 (2014).
