Synteza witaminy D3 w skórze
Jak już wiemy możemy dostarczać witaminę D wraz z żywnością, jednak wskazuje się, że jedynie ok. 10% zużywanej w organizmie witaminy D ma pochodzenie egzogenne1. Jest ona przede wszystkim dostarczana poprzez syntezę skórną. Zatem zadajmy sobie pytanie: jak powstaje witamina D? Otóż produkcja witaminy D odbywa się w keratynocytach warstwy rozrodczej naskórka ludzkiego z 7-dehydrocholesterolu przy udziale promieniowania UVB (zakres długości fal 290-320 nm)1,2.
Na czym polega synteza witaminy D?
Synteza skórna witaminy D zaczyna się od produkcji prowitaminy D3 powstającej z 7-dechydrocholesterolu dzięki reakcji fotolitycznej. Następnie łączy się ona ze swoistym białkiem i jest transportowana w osoczu krwi do wątroby. Tam przy udziale enzymu (25-hydroksylazy) przekształcana jest w 25(OH)D3, czyli tzw. kalcydiol. Związek ten jest nieaktywny biologicznie i jest kolejno transportowany do nerek, gdzie powstaje 1,25(OH)2D3, czyli kalcytriol oraz 24,25(OH)2D3. To właśnie kalcytriol stanowi najbardziej aktywną biologicznie postać witaminy D. Warto wspomnieć, że zarówno natężenie promieniowania ultrafioletowego, jak i stopień pigmentacji skóry będą miały wpływ na ilość produkowanej prowitaminy D31.
Zatem wiemy już jak skóra syntetyzuje witaminę D3 oraz że do syntezy witaminy D3 wykorzystywane są promienie UVB.
Synteza witaminy D3 przez skórę
Posiadając tę wiedzę, możemy stwierdzić, że tworzenie witaminy D jest ważnym procesem i warto zadbać o odpowiednią długość przebywania na słońcu, aby zapewnić właściwe wytwarzanie witaminy D w naszym organizmie. Optymalny czas wystawienia na słońce to 15 minut dziennie w godzinach 10:00 – 15:00. Należy przy tym pamiętać, że powinniśmy odsłonić 18 proc. ciała (krótka koszulka i spodenki), zrezygnować z filtrów UV oraz zwrócić uwagę na zachmurzenie lub smog. Jeśli nie mamy możliwości zapewnienia optymalnej syntezy skórnej to możemy zadbać o odpowiednią dietę. Witaminę D otrzymujemy również z niewielkiej liczby produktów spożywczych, w tym z tłustych ryb, takich jak łosoś, makrela, śledź, tuńczyk, węgorz, karp i sardynki. W mniejszej ilości – z margaryn miękkich, wzbogacanych w witaminę D, jaj i produktów mlecznych3.
[A/01/2024/01]
[1] Tuchendler D. i Bolanowski M., ,, Sezonowość zmian stężeń witaminy D w organizmie człowieka”, Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii 2010, tom 6, nr 1, 36-41.
[2] Napiórkowska L. i Franek E., ,, Rola oznaczania witaminy D w praktyce klinicznej”, Choroby Serca i Naczyń 2009, tom 6, nr 4, 203-210.
[3] https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/swiatlo-sloneczne-i-witamina-d (data dostępu: 28.12.2023).
